قوانين  يادگيري

این که چگونه دانش آموزان به فراگیری مطالب می پردازند نکته ای است که روان شناسان و متخصصان تربیتی در حیطه ی قوانین یادگیری به تحلیل آن پرداخته اند و آشنایی با قوانین به مهارت معلمان کمک زیادی می نماید.

قوانین یادگیری عبارتنداز:

·         قانون آمادگی

·         قانون تمرین

·         قانون تأثیر

·         قانون تقدم

·         قانون شدت

·         قانون تأخیر

1- قانون آمادگی:

هر شخص وقتی مطلبی را بهتر یادمی گیردکه آماده ی یادگیری آن باشد و نسبت به آن مطلب علاقه داشته باشدبه تعبیر دقیق تر می توان گفت که با ید در او انگیزه ایجاد کرد. انگیزه یعنی رغبت و میلی که بر خصوصیات درونی فرد گیرنده منطبق باشد و ایجاد انگیزه یعنی روشن کردن موتور های انسانی به سوی اهداف مشخص.از سوی دیگر ایجاد انگیزه موجب حرکت آگاهانه ی دانش آموزان برای یادگیری مطالب می گردد.دانش آموز باید بداند برای چه یاد می گیردو برای چه انرژی ووقتش را صرف            می نماید. توجه به انگیزه ، پاسخگوی سوالات فوق است و بدون آن آمادگی کمی برای یادگیری باقی می ماند. قانون آمادگی تأکید می نماید که دانش آموزان را با اهداف کلاس آشنا کرده و نحوی استفاده و کاربرد مطالب در عمل را برایشان دقیقاً تشریح نمایید.با تشریح این امکانات شما بزرگ ترین انگیزه جهت یادگیری مطالب را در آنان ایجاد    کرده اید.

2- قانون تمرین:

بر طبق این قانون مواد و مطالبی که بیشتر تکرار گردد بهتر به خاطر دانش آموز می ماند به منظور اجرای این اصل باید شرایط تمرین و آزمایش را در جریان تدریس فراهم سازیم. این عمل ممکن است به وسیله  یادآموری ،دوره کردن ،بیان مطلب به زبان دانش آموز و یا خلاصه کردن مطلب به وسیله ی دانش آموز صورت گیرد.

3- قانون تأثیر:

یادگیری وقتی جاذب و قوی و محرک است که بتوانیم رضایت دانش آموز را جلب کرده، احساسات او را اقناع کنیم و به او اجازه دهیم تا تمایلات خود را ابراز نماید وهنگامی ضعیف است که احساسات و تمایلات منطقی دانش آموز را نادیده انگاریم . بر طبق این اصل دانش آموزی که خشمگین ، غمگین و شکست خورده و گیج شده است به خوبی نمی تواند مطالب را یاد بگیرد . بنابر این وظیفه ی ما به عنوان مربی تربیتی این است که شرایط یادگیری را طوری فراهم نماییم که در آن دانش آموز با میل و رغبت و عاری از هر گونه تهدید و ترس به آموختن بپردازد و همواره تجربیات معنادار را به عنوان پایه ی این قانون در اختیار آنان قرار دهیم.

4- قانون تقدم:

این اصل را می توان چنین بیان نمود که شاگرد مطلبی را بهتر یاد می گیرد که اول بار صحیح به او یاد بدهندیعنی تجربیات درست و دانش صحیح را در مرحله ی اول بیاموزند نه این که تجربه و دانش غلطی را به او یاد بدهند و آنگاه در پی اصلاح آن تجربه و دانش غلط در مرحله ی دوم بر آیند چه نیاز است تا تجربه و دانش  غلط را از ذهن وی خارج ساخته و حقایق را جایگزین وی ساخت.بر اساس همین قانون است که گفته اند:« اول بار تربیت صحیح دهید چون تربیت مجدد بی نهایت مشکل تر از تربیت آغازین است.»

5- قانون شدت:

در جریان یادگیری منظور از قانون شدت، توجه به دو عامل است:یکی تعداد دفعات تمرین و دیگری میزان وقتی که صرف تمرین می گردد.

میزان تمرین و وقتی که شما به عنوان مربی در کلاس برای آن صرف می کنید کاملاً به متن درس و زمینه ادراک دانش آموزان بستگی دارد . اگر شما سرعت تدریس و تعداد دفعات ضروری تمرین برای هر درس را رعایت نکنید دچار افت تحصیلی گردیده و جریان یادگیری در درس شما به بن بست می رسد.

۶- قانون تأخیر:

مطالبی که اخیراً یاد گرفته شده اند از نظر این قانون بهتر به خاطر سپرده می شوند . با توجه به این اصل ما باید در هر جلسه روی نکات مهمی که در آخرین جلسه تدریس نموده ایم تأکید کرده و آن ها را یاد آوری نماییم.

عوامل زیر موجب توقف یاد گیری می گردند:

* تأخیر : در انتظار نگاه داشتن دانش آموزان موجب عصبانیت آنان گردیده و باعث می شود مطالب بعدی را یاد نگیرند.

* ترس: ترس از نقطه نظر تربیتی ویران کننده انگیزه به شمار می رود.

* فقدان اعتماد به نفس: با دادن مسئولیت و تقسیم کار می توان در میان دانش آموزان اعتماد به نفس را به وجود آورد.

* ناچیز شمردن درس و محتوای آن: مربی نباید مطالب آموزشی را ناچیز قلمداد کند چون موجب دلسردی دانش آموزان می گردد.

* بیماری و عدم تناسب جسمانی: این عامل موجب می گردد که شما فرستنده ی خوبی نباشید و مجرای ارتباطی جریان یادگیری را از بین می برد..

 تهیه وتدوین: افشین لهونی سرگروه ‌آموزشی‌پایه‌ی دوم دبستان شهرستان مریوان

فروردین 88

 منابع:-------------------------------------------------------------

*آموزش راه های یادگیری – سازمان آموزش وپرورش مازندران

*جزئیات روش های تدریس – نادر علی قورچیان